درد ساق پا 2

مبحث دوم:
دردهای قدامی ساق پا (Shin splint) چیست؟ علت بروز آن كدام است؟ درمان آن چگونه است؟
مقدمه:
یكی از آسیب های مزمن ورزشی اندام تحتانی، كه ورزشكاران آن را به صورت دردهای جلوی ساق پا احساس می كنند، شین اسپلینت (Shin splint) است. این آسیب اغلب در بازیكنانی دیده می شود كه روی زمین های سخت یا با كفش های نامناسب تمرین می كنند. شین اسپلینت واژه ای است كه به صورت كلی برای توصیف دردهای قسمت قدامی ساق پا بكار میرود.
Shin splints چیست؟
گرچه شین اسپلینت واژه ای است كه برای توصیف بسیاری از دردهای قدامی ساق پا بكار می رود، اما غالبا از این واژه برای نامیدن سندرومی موسوم به ( MTSS) Medial Tibial Stress Syndrome استفاده می شود.شایان ذكر است كه شین اسپلینت دارای اواع مختلفی می باشد. ساق پا علاوه بر دو استخوان تی بیا و فی بولا، دارای عضلات و تاندون های مختلفی است كه از روی یكدیگر عبور نموده و ساختار پیچیده ای را در این ناحیه بوجود می اورند كه شامل كمپارتمانت های متعددی می باشند.
عضلات ناحیه ساق به دلیل چسبندگی به استخوان های تی بیا و فی بولا هنگامی كه بیش از اندازه بكار گرفته می شوند به دلیل اعمال كشش زیاد روی استخوان های تی بیا و فی بولا موجب بروز درد در ناحیه ساق می گردند. بدین جهت می توان شین-اسپلینت را نوعی آسیب ناشی از استعمال مفرط هم دانست.
در شین اسپلینت درد معمولا در جلوی قسمت تحتانی ساق پا و نزدیك مچ و یا در قسمت داخلی ساق و گاه در خارج آن رخ می دهد و اغلب در نتیجه خستگی و تروماهای مكرر به تاندون عضلانی است كه به استخوان تی بیا اتصال پیدا می كنند. بدیهی است كه عضلات ساق برای حفظ پایداری و استابیلیتی مفاصل پا، مچ پا و نیز وضعیت ساق در حین حركات مختلف ورزشی نیرو های بسیار زیادی را روی استخوان تی بیا اعمال می كنند كه این امر گاه موجب بروز پارگی های میكروسكوپیك و Partial در تاندون عضلات ساق می گردد و در برخی موارد التهاب پریوست را نیز در پی دارد. شایان ذكر است غالبا در دوندگان مشاهده می شود.

علل بروز Shin splint
بطور كلی علل بروز شین اسپلینت را می توان به دو گروه اصلی طبقه بندی نمود:
Overload or Training Earroes-1
Biomechanical Inefficiencies-2

اعمال لودهای بسیار زیاد و خطاهای تمرینی) Overload or Training Earroes)
شین اسپیلنت اغلب در ورزش هایی كه توام با فعالیت های شدید با تحمل وزن و دویدن است مشاهده می گردد. البته ورزش-های مزبور به تنهایی موجب بروز این عارضه نمی گردد بلكه نیروهای ناگهانی ناشی از برخورد شدید پا با سطح زمین-(Impact Force)، شوك های ناشی از پریدن روی سطوح سخت، تغییر جهت های ناگهانی در حین فعالیت های ورزشی و ... در ایجاد عارضه مزبور دخالت دارد. از سوی دیگر، ورزش مفرط نیز موجب overloading و خستگی زیاد عضلات و تاندون های ساق پا گشته كه این امر از توانایی عضلات مذكور برای جذب نیروهای وارده بر ناحیه ساق می كاهد.

برخی از ریسک فاكتورهای ناشی از اعمال لودهای بسیار زیاد و خطاهای تمرینی در شین اسپلینت عبارتند از:
تمرین بیش از حد، افزایش ناگهانی مدت، شدت و سرعت تمرینات، روش های نادرست دویدن، تمرینات كششی نادرست، گرم-كردن ناكافی بدن، دویدن، پریدن و با هرگونه فعالیت ورزشی بر روی سطح سخت، دویدن در سراشیبی ها یا سربالایی ها، ورزش روی زمین های ناهموار،كفش نامناسب ورزشی و ...

اختلالات بیومكانیكی Biomechanical Inefficiencies
مهمترین اختلالات بیومكانیكی كه در بروز شین اسپیلنت در ورزشكاران تاثیر دارد، صافی كف پا یا over-pronation می باشد. صافی كف پا موجب چرخش بیش از حد پا به سمت داخل گردیده كه این امر چرخش تی بیا و كشیدگی بیش از حد عضلات ساق پا را به دنبال خواهد داشت.
از دیگر علل بیومكانیكی موثر در بروز شین اسپلینت می توان به موارد ذیل اشاره كرد:
over supination، بیومكانیك نادرست دویدن، سفتی و stiffness عضلات ساق پا، دویدن با تمایل تنه به جلو، دویدن با تمایل تنه به عقب، دویدن در حالی كه انگشتان پا متمایل به خارج باشند، فرود روی قسمت توپی پا (Ball of foot) و ...

سایر علل درد قدامی ساق پا:
1- افزایش فشار داخل فضای عضلات: عضلات در یك فضای بسته قرار دارند. در برخی افراد ورزش باعث افزایش فشار كمپارتمانت عضلات ساق و در نتیجه درد می شود.
2- التهاب پرده ضریع یا پریوست: گاه در ورزشكاران التهاب پریوست استخوان ساق باعث ایجاد درد می گردد. گاهی علت بروز التهاب در پریوست تی بیا، انحراف خفیف زوایا در زانو یا مچ پا است و گاهی نیز به علت استفاده از كفش نا مناسب ورزشی می باشد.
3- فتق عضلات از كمپارتمانت های ساق
4- ضعف عضلات قدامی ساق
5- ایمبالانس عضلانی بین عضلات پلانتارفلكسور و دورسی فلكسور مچ پا
6- كوتاهی عضلات خلف ساق و تاندون آشیل

انواع Shin splint
شین اسپیلنت معمولا برحسب گرفتاری عضلات اطراف استخوان تی بیا به دو نوع تقسیم می شود:
1- شین اسپیلنت قدامی خارجی یا آنترولترال Anterolateral shin splint
2- شین اسپلینت خلفی داخلی یا پوسترومدیال Posteromedial shin splint

علائم Shin splint
مهم ترین علائم این آسیب درد است كه در قسمت میانی قدامی ساق پا حس می شود. به طور معمول ناحیه دردناك در ساق پا به طول 15-10 سانتی متر وسعت دارد. در مراحل ابتدایی ضایعه، با شروع تمرین ورزشی درد ساق پا احساس می شود اما بتدریج از میزان آن كاسته شده و در انتهای جلسه تمرین مجددا درد ظاهر می شود. این درد غالبا از نوع مبهم بوده و با مزمن شدن عارضه درد به قدری شدت میآبد كه مانع انجام و ادامه فعالیت ورزشی می گردد. در صورت عدم درمان ضایعه درد به صورت مداوم حتی در زمان استراحت ادامه میآبد. از سایر علائم نیز می توان به تورم خفیف تا متوسط در ناحیه اشاره كرد.

همچنین تندرنس و حساسیت به لمس در ناحیه ساق وجود دارد. از دیگر علامت های شین اسپیلنت كه در بعضی از ورزشكاران ملاحظه می شود وجود یك توده (Lump) و یا شكافی (Gap) كوچك در ناحیه دردناك ساق پا است. چنانچه ورزشكار نسبت به درمان این آسیب اهتمام نورزد، گاه عوارض شدیدتری نظیر Stress Fracture به این عارضه افزوده می شود. بدیهی است كه تشخیص این ضایعه بر اساس تاریخچه كامل بیمار و انجام معاینات فیزیكی تایید می گردد.

درمان Shin splint
درمان شین اسپلینت براساس موارد ذیل تعیین می گردد:
سن ورزشكار، میزان سلامتی ورزشكار، تاریخچه پزشكی ورزشكار، شدت و دوره ضایعه، نوع شین اسپلینت، نظر پزشك متخصص، میزان تمایل ورزشكار برای انتخاب و دریافت روش های مختلف درمانی.بطور متداول برای درمان پزشكی شین اسپلینت از داروهای مسكن و ضد التهابی غیر استروئیدی نظیر ایبوپروفن برای كنترل درد و التهاب استفاده می گردد.

برنامه های درمانی Shin splints
بهترین روش درمانی در مراحل نخست توان بخشی و فیزیوتراپی شین اسپیلنت، دادن استراحت و حذف كلیه فعلیت های ورزشی كه به منطقه درگیر نیرو وارد می كنند.اهداف توان بخشی در درمان شین اسپیلنت شامل موارد زیر است:
كاهش درد و التهاب، بهبود انعطاف پذیری عضلات ساق پا، افزایش قدرت عضلانی ساق، حفظ تناسب قلبی عروقی ریوی ورزشكار، رفع اختلالا